De onderstaande tekst is gebaseerd op een toespraak die door mij gehouden is in een Perronmeeting in de wijk Oosterheem in Zoetermeer op zondag 20 maart 2011.

We hebben zojuist beelden bekeken van de onrustige situatie in onze wereld. De afgelopen weken werd het wereldnieuws beheerst door de schokkende berichten van mensen die moesten vechten voor hun vrijheid. Ook bekeken we het nieuwsbericht van de drie Nederlandse militairen die na hun gevangenschap in Libië weer veilig thuis kwamen. Als laatste kwam al een ouder nieuwsbericht voorbij waarin we vrijlating van Nelson Mandela zagen. Al deze onderwerpen roepen de vraag op: “Wat is vrijheid nu eigenlijk?”

De genoemde voorbeelden gaan allemaal over vrijheid maar op een verschillende manier. De meesten van ons zullen zich niet zo goed kunnen verplaatsen in mensen in het Midden-Oosten, de bevrijdde Nederlandse millitairen of Nelson Mandela. Dat stelt ons zelf ook voor de vraag wat vrijheid precies voor ons persoonlijk betekent.

De definitie van vrijheid
Ik ben op zoek gegaan naar een definitie van vrijheid en de onderstaande formulering heb ik daarbij gevonden: “Vrijheid betekent dat iedereen mag doen en laten wat hij wil, gaan en staan waar hij wil en leven zoals hij zelf kiest, zolang hij daarmee niet de vrijheid van een ander schendt”. Vrijheid wordt op verschillende manier omschreven maar in de meeste gehanteerde defnities komt het op het bovenstaande neer. Volgens deze definitie gaat het dus bij vrijheid om totale onafhankelijkheid zonder dat je daar een ander tekort mee doet.

Galaten 5:1 en 13
In het bijbelboek Galaten staat geschreven over vrijheid. Dit boek in de Bijbel is een brief die ooit door Paulus geschreven is aan een verzameling van christelijke gemeenten in Galatië (Turkije). De schrijver brengt het volgende naar voren: “Christus heeft ons bevrijd opdat wij in vrijheid zouden leven; houd dus stand en laat u niet opnieuw een slavenjuk opleggen. Broeders en zusters, u bent geroepen om vrij te zijn. Misbruik die vrijheid niet om uw eigen verlangens te bevredigen, maar dien elkaar in liefde”.

Jezus over de beperking van mensen
Wanneer we naar het onderwijs van Jezus kijken dan zou ik daar drie dingen over willen zeggen. Jezus benoemt neigingen bij de mens die niet goed voor hem zijn.

1. Mensen hebben de neiging om los (onafhankelijk) van God te denken en te handelen
2. Mensen zijn zo verstrikt geraakt in hun manier van denken en plannen maken, dat ze (vaak) niet meer naar hun geweten handelen.
3. Mensen zijn aan veel zaken gebonden die niet gezond voor hen zijn.

Vrijheid in en door Jezus
In de tekst uit de Bijbel (Gal 5:1) lezen we over ‘vrijheid in Jezus Christus’. Wat bedoeld de schrijver van deze tekst nu? Dit heeft alles te maken met de komst van Jezus naar deze wereld en wat we de komende tijd met Pasen gaan vieren. Het leven, sterven en de opstanding uit de dood van Jezus maken deze vrijheid mogelijk. Zijn sterven en opstandig maken vergeving en een nieuw begin mogelijk. En zijn manier van leven geeft ons inzicht, inspiratie en bemoediging om een ander leven te leiden. Geen leven waarin we onze eigen neigingen en verlangens volgen maar een leven achter Jezus aan.

Vrij om elkaar te dienen
We hebben eerder de definitie van vrijheid bekeken. Samenvattend kwam dit neer op totale onafhankelijkheid zonder een ander daar tekort mee te doen.
In het tweede gedeelte dat we gelezen hebben (Galaten 5:13) lezen we dat de vrijheid in Jezus Christus verder gaat. De schrijver geeft aan dat de verkregen vrijheid niet bedoeld is om je eigen verlangens te bevredigen. Deze vrijheid is juist op gericht op de ander. Het is een vrijheid die gericht is op het dienen van God en mensen om ons heen.

Opletten!
Daarbij moeten we wel opletten. Het is namelijk wel de vrijheid die ons de mogelijkheid geeft om de ander te dienen. Het is dus zelf willen en daar zelf voor kiezen. De vrijheid in Jezus betekent dat door wat Hij gedaan heeft wij zelf kunnen kiezen om net zoals Hem anderen te dienen. Dat is dus geen moeten of een verplichting maar kiezen voor een andere manier van leven.

Afhankelijkheid
In de afgelopen week liep ik met mijn dochter op een winkelcentrum. Het was druk dus ik zei tegen haar dat ze mij een handje moest geven. Ze antwoordde: “Nee, ik wil zelf lopen!” Ze stapte van mij weg tegen de drukke stroom mensen in. Op het moment dat ze plotseling tussen het gedrang van mensen kwam keerde ze om en rende naar mij toe en zei tegen mij: “Je moet me dragen!”
Volgens mij werkt het tussen God en mensen ook vaak zo. We hebben de neiging om ons onafhankelijk op te stellen. We leven ons leven zelf wel. Wanneer het moeilijk wordt hebben we wel vaak de neiging om van God te verwachten dat Hij ons draagt. Het bijzondere van de liefde van God is dat Hij dan ook als een Vader de bereidheid heeft om ons ook daadwerkelijk te dragen.
Nadat ik mijn dochter even gedragen had zette ik haar weer neer op de grond en gaf haar een hand. Volgens mij heeft dat alles met vrijheid te maken. Er zijn momenten in ons leven dat we gedragen (willen) worden. Maar daarnaast moeten we ook ons leven leiden in vrijheid. Deze vrijheid is niet onafhankelijk maar juist in afhankelijkheid van God. Niet om ons te beperken maar juist om met hulp en kracht van God het leven te leiden in vrijheid. Aan de hand van God in vrijheid en afhankelijkheid van God de vrijheid hebben om anderen te dienen.

Henk Boerman (20 maart 2011)